Een van de heersende ideeën over het maken van whisky is dat het begint met goede spirit. ‘You can't make good whisky with poor spirit', hebben meerdere distillery managers mij wel eens toevertrouwd. Het klinkt logisch, maar toch is de relatie niet vanzelfsprekend.

Dit is de inleiding van één van onze vele artikelen in ons zojuist verschenen januari nummer, helaas hadden wij geen plaats om alle proefnoties in ons magazine te plaatsen (42!). Zoals vermeld dus de volledige lijst op onze site.

1. Lagavulin 85.0 Twee keer geproefd, twee keer ruimschoots winnaar. Veel turf, maar ook zoet en fruitig. Rijk en krachtig. Voor gevorderden. Appels en ander fruit op de barbecue. Ontlokte het prachtige ‘een mistige ochtend in Schotland’ bij een van de proevers.
2. Kilchoman 80.1 Iets meer mout en iets minder fruit dan Lagavulin. Wel heel veel turf. Ruikt naar een scheepsmotor.
3. Mackmyra 80.0 Speculaas! Maar ook pepernoten, suikergoed en kersen. Beetje menthol en eucalyptus. Droppige finish. Heel apart, erg lekker. Een new make voor 5 december.
4. Aberlour 79.3 Extreem fruitig, frambozen springen eruit. Ook nogal zoet. Zuurtjes en andere fruitsnoepjes.
5. BenRiach geturfd 77.9 Beetje scherp, maar een aangename stallucht of zelfs mestlucht. ‘Lekker dirty’ en farmyardy. Ook fruit – granny smith.
6. Talisker sample 1 77.2 Neus gedomineerd door rubber (schoon, nieuw rubber, zoals nieuwe autobanden). Smaak zoet en fruitig. Afdronk drop en – hoe kan het ook anders – peper.
7. Ardbeg 76.3 Een beetje zurig (met name de neus) dat deed denken aan de wash. Dat kostte wat punten. Voor de rest veel associaties zoals je van Ardbeg mag verwachten: turf, rook, diesel, mest, maar ook aangenaam zoet en een lichte, frisse afdronk.
8. Ardmore 76.3 Een lichte new make. Heel zoet en veel fruit.
9. Glenglassaugh 76.3 Etherische oliën? Krijgen we een massage? Afwijkend, erg geparfumeerd en bloemig, maar best lekker.
10. GlenDronach 75.3 Veel body. Een enigszins boterige, zoete, en fruitige new make. Lichte geur van boterbabbelaars.
11. Glenrothes 74.3 Nogal scherp in de neus, maar opvallend kruidig. Ook weer wat boterig en zoet. Aangenaam.
12. Cooley 74.1 Beetje vreemd. Ruikt licht naar lijm, maar op een ‘naughty’, prettige manier. Tussendoor flink wat zoet fruit.
13. Edradour 72.8 Verdeelde de proevers een beetje. Volgens sommigen een wat onopvallende middenmoter, anderen vonden hem erg lekker. Snoepwinkel, met zoete drop, chocolade (!), en een kruidige afdronk.
14. Glenfiddich 71.3 Vrij licht en verfrissend. Smaakt naar ingeblikt fruit.
15. Ardmore geturfd 71.1 Licht geturfd. Lijkt iets ziltigs te hebben. Nog steeds zoet, maar minder fruit dan de niet-geturfde Ardmore.
16. Glencadam 70.8 Licht. Maakt een heel cleane indruk. Veel fruit, maar ook wat subtiel snoepgoed (zuurtjes, drop bij finish).
17. Strathisla 70.4 Heel moutig, wat rauw en een beetje scherp. Een berg met hooi, met af en toe hints van pure chocolade. Niet voor beginners. Afdronk prettig zoet en fruitig.
18. Glengoyne 70.3 Nogal scherp en droog. Mout – en zelfs ongemout graan – overheerst, daardoor een beetje saai.
19. Macallan 68.5 Vrij fruitig (appel, peer), maar ook nogal droog en bitter, vooral in de afdronk.
20. Tomintoul 66.9 Weer heel veel mout. Havermout duidelijk herkenbaar. Ook wat menthol. Verder vrij scherp en droog.
21. Tomatin 64.7 Begint vrij fris, zoet en zuur tegelijk. Ook wat gras en associaties met groenten. Eindigt erg droog en bitter.
22. Bunnahabhain 64.0 Zoet maar extreem scherp. Heeft een beetje een offnote die naar schoonmaakmiddel ruikt. Beetje chemisch allemaal.
23. Balvenie 63.9 Werd de eerste keer heel laag beoordeeld, de tweede keer veel hoger. Vederlichte neus, een beetje geparfumeerd en met peer. Wel een wat bittere afdronk.
24. Ballechin 63.8 Zoet (aardbei?) en zeer moutig. Nat hooi. Heeft ook iets kampvuurachtigs. Na enige tijd onstaat er een zweetgeur die gaat overheersen en de scores naar beneden trekt.
25. Talisker sample 2 63.2 Een heftige stallucht (poep!). Verder moutig en erg heet.
26. Laphroaig 63.1 Een straatlengte achter de broers Lagavulin en Ardbeg. Rubberig, gronderig, verflucht. Spoorbiels. Een niet nader te noemen proever associeerde het met ‘een zwetende leernicht’. Beetje kunstmatig. Smaak veel beter dan neus. Afdronk peperig.
27. Benromach 63.0 Heel moutig. Associaties met koeienstal, hooi, maar ook papier en karton. Extreem scherpe afdronk met wat turf en creosoot.
28. Highland Park 63.0 Controversieel. Sommigen scoren hem heel laag, anderen in de subtop. Moutig (letterlijk natte gerst), zoetig, honing. Klein beetje turf.
29. Longmorn 62.6 ‘Klap in je gezicht!’ Extreem scherp, verder weinig smaak behalve volgens sommigen een beetje boter en karamel. Werd aangezien voor een onverdunde grain whisky.
30. Cragganmore 62.0 Erg moutig, een baal hooi. Een zuurtje in het begin dat later wat muf wordt.
31. BenRiach 60.7 Meer dan 17 punten lager dan de geturfde new make. Ook alweer zo scherp. Beetje chemisch (houtlijm). Appels, maar dan de schillen. Zweet.
32. Glenlivet 60.7 De spirit ruikt zeer sterk naar boterbabbelaars, maar zo extreem dat je misselijk wordt. Het zoete is weeïg, alsof de babbelaars uit een natte kartonnen doos komen.
33. Glenfarclas 57.6 Twee keer geproefd, en twee keer unaniem laag. De alcohol domineert de verder zeer metalige smaak. Ook zurig, een beetje als rabarber, en associaties met uitwerpselen. Eerst nog even dertig jaar in een goed sherryvat graag.
34. Glenkinchie 57.5 Lijm, lijm en nog wat lijm op de koop toe. Zo scherp dat hij terugbijt! Na enige tijd wel wat fruit.
35. Bruichladdich 57.2 Muf. Slootkant met brak water, nat karton. Ook hout, geen echt hout maar triplex en spaanplaat. Alsof je natgeregend de Gamma binnenloopt. Eindigt droog.
36. Balblair 54.8 Heeft iemand hier maggi of bouillon in gedaan? Erg moutig en scherp. Ook zurig. Afdronk onaangenaam.
37. Loch Ewe 49.7 Welkom in het ziekenhuis. Zeer chemisch. Later nog wel wat fruit en snoep.
38. Daftmill 48.3 Spiritus overheerst. Volgens sommigen neutraal (water met alcohol?), volgens anderen herinneringen aan moeders vieze dweil van vroeger.
39. Pulteney 46.2 Begint met een hoop mout en hooi, wordt weeïger en de afdronk herinnert ons aan kuilvoer. Als het glas even openstaat komt er verse babykots bij.
40. Arran 40.3 Subtiele combinatie tussen metaal – aluminium om precies te zijn – en rottend groen, zoals sla en witlof.